Czy podróżowanie koleją po Europie jest drogie?

Urząd Transportu Kolejowego w swoim najnowszym raporcie przeanalizował koszty podróży na szybkich trasach krajowych w 13 krajach Europy, w tym w Polsce. Pod lupę wziął sztandarowe połączenia między największymi miastami w danym kraju. Analiza porównuje ceny biletów w ujęciu bezwzględnym (za 100 km), względnym (udział w przeciętnym wynagrodzeniu) i czasowym (koszt za godzinę podróży).

„Polityka transportowa powinna traktować cenę usługi kolejowej jako główną dźwignię marketingową i konkurencyjną. Utrzymanie przystępnych cen w relacji do średniego wynagrodzenia jest kluczowe dla zwiększenia udziału kolei w transporcie ogólnym” – stwierdza dr inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego.

Nominalnie najdroższa kolej

Nominalnie za podróż koleją najwięcej płaci się w Szwajcarii. Bilet na trasie z Zurichu do Genewy (ok. 268 km) kosztuje 57,8 EUR (ok. 21,5 EUR za 100 km przy wczesnym zakupie biletu). Mimo najwyższej ceny bezwzględnej, kolej w Szwajcarii nie obciąża gospodarstw domowych tak znacząco jak we Włoszech, Hiszpanii czy Szwecji (koszt przejechania odcinka 100 km stanowi 0,25% średniego miesięcznego wynagrodzenia Szwajcara).

Największe obciążenie finansowe

Przeciętny Włoch zapłaci 12,6 EUR za 100 km trasy kolejowej z Rzymu do Mediolanu, jednak stanowi to najwyższy udział w zestawieniu w przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu (0,45%). W Hiszpanii koszt 11,6 EUR za 100 km to 0,41% miesięcznego budżetu, a nieznacznie mniejszy udział (0,35%) ma Szwecja (przy koszcie 13,7 EUR za 100 km na analizowanej trasie). W Polsce, jeśli bilet kupisz 30 dni przed podróżą, koszt przejechania 100 km możliwy jest za jedynie 4,1 EUR, co stanowi 0,23% naszego przeciętnego wynagrodzenia.

Szybko, ale przystępnie

Chociaż systemy kolejowe w Hiszpanii (Madryt – Barcelona, ze średnią prędkością handlową 220 km/h) i we Włoszech (Rzym – Mediolan, 166 km/h) łączą dużą prędkość z wysoką uśrednioną ceną* (odpowiednio 25,6 EUR/h i 29,7 EUR/h), to najszybsza trasa we Francji (Paryż – Marsylia, 243 km/h) ma niższą stawkę godzinową (14,8 EUR/h) niż znacznie wolniejsza trasa w Szwajcarii (94 km/h i 21,1 EUR/h).

Polska – rekordzista „last minute”

Połączenie Warszawa – Kraków (EIP), ze średnią prędkością handlową około 109 km/h, plasuje Polskę w grupie systemów przystępnych cenowo pod względem stawki godzinowej przy wczesnym zakupie (4,5 EUR/h).

Jednocześnie dla pasażerów spontanicznych, czyli dla tych, którzy kupują bilet na dzień przed podróżą, koszt biletu staje się znacznym obciążeniem dla budżetu. Koszt ok. 13,6 EUR za 100 km przejazdu stanowi wówczas 0,77% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. To trzeci najwyższy wynik w Europie, tuż za Wielką Brytanią (1,05%) i Włochami (0,83%). Różnica w cenie biletu na pociąg Pendolino na trasie Warszawa – Kraków, w zależności od tego, z jakim wyprzedzeniem zostanie kupiony, jest znacząca. Bilet kupiony z co najmniej 30-dniowym wyprzedzeniem kosztuje równowartość 12,1 EUR. Kupując bilet dzień przed odjazdem, zapłacimy już ok. 40 EUR. Oznacza to, że cena tego biletu wzrasta o 231,6%. W porównaniu z innymi państwami jest to druga największa dynamika wzrostu. Z większym wzrostem ceny biletu muszą się liczyć pasażerowie pociągów z Londynu do Birmingham – w tym przypadku bilet kupiony na ostatnią chwilę będzie droższy o 366,1%.

Konkurencja i przyszłość kolei

Rosnąca troska o środowisko naturalne sprawia, że kolej staje się kluczowym elementem zrównoważonej mobilności. Aby transport kolejowy skutecznie przejął większą część europejskiego ruchu, jego oferta musi być konkurencyjna. Cena usługi pozostaje jednym z najważniejszych kryteriów wyboru dla pasażerów, a zbyt wysokie ceny biletów są w Polsce czwartym czynnikiem zniechęcającym do korzystania z usług kolei.

• Jakie wnioski płyną z polityki cenowej z innych krajów na konkurencyjność kolei w Polsce?
• Czy wydłużenie przedsprzedaży biletów PKP Intercity (do 120 dni od grudnia 2025 r.) jest rozwiązaniem we właściwym kierunku?

Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w opracowaniu „Czy podróżowanie koleją po Europie jest drogie? Analiza danych na wybranych trasach europejskich”.

* Uśredniony koszt obliczony jako średnia arytmetyczna wartości dla zakupu miesiąc przed i dzień przed, zakładając równą wagę obu wariantów.